W dobie rosnących wyzwań związanych z transformacją energetyczną i dążeniem do neutralności klimatycznej gminy stoją przed koniecznością wdrażania rozwiązań nie tylko w zakresie pozyskiwania energii ze źródeł odnawialnych, ale także racjonalnego gospodarowania dostępnymi zasobami energetycznymi. Temu właśnie zagadnieniu poświęcone było szkolenie online pt. „Nowoczesne zarządzanie energią w gminach. Regulacje, narzędzia, technologie”, które odbyło się 14 marca 2025 roku w formule online.
O ważnej roli strategicznego podejścia do zarządzania energią opowiedziała Anna Jaskuła, Dyrektor Biura Stowarzyszenia Gmin Polska Sieć „Energie Cités”, otwierając konferencję. Następnie uczestnicy mogli zapoznać się z podstawowymi założeniami kompleksowego systemu zarządzania i monitoringu energii w gminie, dzięki prezentacji Justyny Janosz-Klus, kierowniczki projektów w Stowarzyszeniu. Ekspertka przedstawiła przykłady rozwiązań wprowadzonych w Polsce oraz w Szwecji, opowiedziała o możliwości certyfikacji systemu zarządzania energią według normy ISO 50001, możliwościach związanych z wykorzystaniem ciepła odpadowego oraz OZE, a także roli społeczności energetycznych w optymalnym zarządzaniu energią.
Kolejna prezentacja dotyczyła aspektów prawnych transformacji energetycznej. Swoim doświadczeniem w tym zakresie podzielił się Bartłomiej Kupiec, prawnik i analityk polityki klimatycznej, członek Stowarzyszenia „Z energią o prawie”. Omówił najważniejsze aspekty prawa europejskiego oraz polskiego regulującego ciepłownictwo systemowe i rynek energii elektrycznej. Wspomniał o planowanych zmianach w przepisach dotyczących efektywności energetycznej budynków, legislacji regulującej rozwój morskich farm wiatrowych i obszarów przyspieszonego rozwoju OZE. Wspomniał on również o przeszkodach utrudniających transformację energetyczną, podając za przykład odmowy przyłączania nowych źródeł OZE do sieci elektroenergetycznej. Swoją prezentację zakończył szerszym spojrzeniem na przyszłość polityki energetyczno-klimatycznej, bezpieczeństwa energetycznego i konkurencyjności Unii Europejskiej na światowych rynkach.
Efektywne zarządzanie energią wymaga integracji wielu technologii. O urządzeniach umożliwiających wydajną konwersję energii elektrycznej na ciepło i ich zastosowaniu w zarządzaniu ciepłem systemowym i ogrzewaniem pojedynczych budynków opowiedział Mohammad Saeid Atabaki z Uniwersytetu Halmstad w Szwecji. Czołową technologią są w tym zakresie pompy ciepła, które mogą wykorzystywać różne źródła energii odnawialnej – ciepło ziemi, wody, powietrza, a także ciepło odpadowe, co zostało zilustrowane przykładami z całej Europy. Prezentacja dotyczyła też idei recyklingu ciepła, a także podkreśliła, że produkcja ciepła z wykorzystaniem energii elektrycznej może być doskonałym sposobem na wykorzystanie nadmiarowej produkcji z OZE. Opisane technologie mogą pomóc w zarządzaniu energią w gminie, dzięki wspieraniu elastyczności systemu i wykorzystaniu lokalnie dostępnych zasobów energetycznych.
Następnie, o transformacji lokalnych systemów energetycznych w Niemczech opowiedział Thomas Pauschinger – z AGFW (Stowarzyszenie Efektywności Energetycznej dla Ciepłownictwa, Chłodnictwa i Kogeneracji). W swoim wystąpieniu przedstawił sytuację ciepłownictwa sieciowego w niemieckich miastach i rolę gmin w planowaniu rozwoju tego sektora, a także obowiązki wynikające z prawa energetycznego oraz wyzwania finansowe związane z zarządzaniem energią i promowaniem efektywności energetycznej budynków. Osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 roku wymaga zarządzania działaniami na wielu poziomach – integrację państwowej legislacji i systemów finansowych, planów strategicznych gmin, a także możliwości mieszkańców i biznesu.
Dzięki prezentacji następnego prelegenta, Daniela Heilera (AGFW), eksperta w dziedzinie ciepłownictwa i energii odnawialnej, uczestnicy mieli okazję zapoznać się z przykładami zarządzania energią w polskich gminach. Ekspert przedstawił sytuację miast biorących udział w projekcie SupportDHC, a więc Skarżyska-Kamiennej, Chojnic i Szczecina. Mówił o działaniach podjętych w ramach optymalizacji systemu dostarczenia energii mieszkańcom – zwiększeniu efektywności sieci ciepłowniczej, wykorzystaniu biomasy, możliwości powstania spalarni odpadów czy niskotemperaturowych systemów ciepłowniczych wykorzystujących pompy ciepła i energię termiczną wody w Odrze. Skuteczne zarządzanie energią w mieście wiąże się ze zrównoważonym wykorzystywaniem dostępnych lokalnie zasobów.
Uczestnicy wydarzenia mieli okazję również do pogłębienia najciekawszych tematów i rozwinięcia interesujących ich kwestii w trakcie dwóch sesji pytań i odpowiedzi, moderowanych przez Iwonę Korohodę i Izabelę Kuśnierz, kierowniczki projektów w Stowarzyszeniu Gmin Polska Sieć „Energie Cités”. Szkolenie zgromadziło ekspertów, samorządowców oraz przedstawicieli lokalnych społeczności. Było okazją do wymiany wiedzy i doświadczeń, a także inspiracją do podejmowania odważnych kroków w celu racjonalnego zarządzania zasobami energetycznymi w gminach.
Było to kolejne spotkanie szkoleniowo-doradcze, które miało na celu wsparcie gmin w procesie transformacji energetycznej. Poprzednie szkolenia dotyczyły obszarów przyspieszonego rozwoju OZE, skutecznej termomodernizacji budynków publicznych, partycypacji społecznej w procesie transformacji oraz implementacji działań klimatycznych do budżetów gmin. Szkolenie zrealizowane zostało jako część zadania publicznego pt. „Przeprowadzenie działań szkoleniowo-doradczych oraz analitycznych w obszarze budowania zdolności administracyjnych w zakresie zielonej i energetycznej transformacji na rzecz administracji lokalnej” w ramach inwestycji G1.1.4 Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności oraz MIEJ PLAN: Wsparcie władz regionalnych i lokalnych w opracowaniu i wdrażaniu Planu SECAP. Szkolenie odbywało się w języku polskim i angielskim, a uczestnicy mogli korzystać z tłumaczenia na żywo.
Dziękujemy wszystkim za obecność na szkoleniu! Na stronie internetowej PNEC zamieszamy nagranie z wydarzenia oraz prezentacje przedstawione w czasie konferencji. Aby je pobrać, należy wpisać hasło, które otrzymali Państwo w mailu wysłanym po wydarzeniu. Tych z Państwa, którzy w wydarzeniu nie uczestniczyli, a są zainteresowani zapoznaniem się z prezentacjami, prosimy o kontakt z naszym biurem:
Wydarzenie zostało zorganizowane w ramach projektu OwnYourSECAP (Wsparcie władz regionalnych i lokalnych w opracowaniu i wdrażaniu Planu SECAP), finansowanego w ramach programu LIFE+ i umowy grantu nr 101077109; projektu SUPPORT DHC (Wspieranie wykorzystania niskotemperaturowych źródeł ciepła odpadowego i energii odnawialnej w systemach ciepłowniczych i chłodniczych), finansowanego w ramach programu LIFE+ i umowy grantu nr 101119914, projektów DUET i Ready4NetZero, które są częścią Europejskiej Inicjatywy Klimatycznej (EUKI) niemieckiego Federalnego Ministerstwa Gospodarki i Działań Klimatycznych (BMWK) oraz działania publicznego pt. Przeprowadzenie działań szkoleniowo-doradczych oraz analitycznych w obszarze budowania zdolności administracyjnych w zakresie zielonej i energetycznej transformacji na rzecz administracji lokalnej” w ramach Inwestycji G1.1.4 – Wsparcie dla instytucji wdrażających reformy i inwestycje w ramach REPowerEU w ramach planu rozwojowego, o którym mowa w Rozdziale 2aa ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2024 r. poz. 324, z późn. zm.) i przewidzianego w tej Inwestycji wskaźnika G8G.
