3 kwietnia 2025 roku odbyła się konferencja podsumowująca działania klimatyczne prowadzone do tej pory przez polskie gminy. Wydarzenie było poświęcone dążeniu miast do neutralności klimatycznej i zgromadziło ponad 40 uczestników na żywo i 24 online – przedstawicieli samorządów, instytucji publicznych, organizacji pozarządowych oraz ekspertów z Polski i z zagranicy. Spotkanie stało się okazją do podsumowania działań projektowych oraz do wymiany doświadczeń i dobrych praktyk w zakresie planowania i wdrażania długoterminowych działań na rzecz klimatu na poziomie lokalnym, regionalnym i europejskim. W konferencji brali również udział gmin pionierskich i replikatorskich projektu MIEJ PLAN: Wsparcie władz regionalnych i lokalnych w opracowaniu i wdrażaniu Planu SECAP, a uczestnicy konferencji mogli poznać efekty przeprowadzonych w ramach tego zadania prac.
Konferencję otworzyła Dyrektor Stowarzyszenia Gmin Polska Sieć „Energie Cités” Anna Jaskuła, witając gości i podkreślając znaczenie wspólnego działania miast i gmin na rzecz osiągnięcia neutralności klimatycznej. W dalszej części głos zabrała Izabela Zygmunt z Przedstawicielstwa Komisji Europejskiej w Polsce, która w swoim wystąpieniu online omówiła unijne polityki wspierające lokalne działania klimatyczne i energetyczne, opowiedziała o praktycznych aspektach dotychczasowych i nadchodzących inicjatyw, akcentując potrzebę długoterminowego myślenia oraz zrównoważonego rozwoju.
Pierwsze sekcja wystąpień miała na celu przybliżyć uczestnikom efekty długoterminowych działań klimatyczno - energetycznych. Izabela Kuśnierz, Kierownik Projektów ze Stowarzyszenia Gmin Polska Sieć Energie Cités” zaprezentowała rezultaty prac konsorcjum, w tym narzędzia opracowane w ramach prowadzonych projektów, takie jak praktyczny poradnik dla miast czy metodologia oceny gotowości gmin na transformację klimatyczną. Wystąpienie ukazało jak ważną rolę w projekcie "Own Your SECAP" miało przekazywanie wiedzy i wymiana doświadczeń, co będzie realizowane nawet po jego zakończeniu dzięki przygotowanym publikacjom gotowym do upowszechniania. Następnie głos zabrała Ewa Iwaszuk z Berlińskiego Ecologic Institute, która omówiła długoterminową wizję działań klimatycznych w kontekście miejskim i europejskim, zwracając szczególną uwagę na zawiłą drogę, którą przeszliśmy od Porozumienia Paryskiego w 2015 roku do dziś, a także nowe wyzwania i oczekiwania, które stają przed liderami społeczności każdego dnia.
W dalszej części konferencji uczestnicy mieli okazję zapoznać się z doświadczeniami regionu Małopolski – Justyna Mazurkiewicz z Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego zaprezentowała stan prac nad Regionalnym Planem Działań na rzecz Energii i Klimatu, w którym został określony szereg konkretnych działań planowanych w regionie w perspektywie krótko-, średnio- i długoterminowej. Następnie Magdalena Neicu z Energy Cities z Rumunii przedstawiła ścieżki do planowania transformacji klimatycznej w miastach. Prelegentka opowiedziała o dziewięciu sprawdzonych modelach miast na drodze do neutralności klimatycznej, zaznaczając, że wybrana droga zależy od lokalnych uwarunkowań oraz szczególnych potrzeb i możliwości.
Kolejno Andrea Labádi Fébert z węgierskiego miasta Szentes podzieliła się lokalnymi doświadczeniami we wdrażaniu działań na rzecz zrównoważonego rozwoju, w szczególności realizowania potencjału energii geotermalnej, co pokazało jak skutecznie wykorzystać lokalne możliwości na rzecz klimatu.
Po przerwie uczestnicy wysłuchali wystąpień z sekcji efektywnego zarządzania inicjatywą klimatyczną. Rozpoczął Laszlo Magyar z Energiaklub w Węgrzech na temat znaczenia przywództwa i współpracy w skutecznym prowadzeniu transformacji energetyczno-klimatycznej. W trakcie prezentacji oprócz zdobycia nowej wiedzy, uczestnicy mieli okazję przeprowadzić między sobą krótkie dyskusje i zawrzeć znajomości z innymi słuchaczami. Vlatka Berlan-Vlahek z Energy Cities opowiedziała o inspirujących przykładach miast uczestniczących w europejskiej inicjatywie NetZeroCities, która wspiera miasta za pomocą innowacyjnych narzędzi: mapy transformacji klimatycznej i miejskiego kontraktu klimatycznego.
Simona Trisnar z Regionalnej Agencji Energetycznej Północno-Zachodniej Chorwacji w swojej prezentacji na temat współpracy z różnorodnymi interesariuszami przedstawiła skuteczną platformę do prowadzenia dialogu w Chorwacji – NECPlatform. Opowiedziała o istotności połączenia skutecznego zarządzania z inicjatywami oddolnymi, tworzenia bezpiecznej i inkluzywnej przestrzeni do dialogu, a także o konieczności współpracy z sektorem prywatnym.
Polski głos w tej części reprezentowała Agnieszka Oleksyn-Wajda, Ambasadorka Europejskiego Paktu na rzecz Klimatu, która mówiła o angażowaniu społeczności lokalnych w transformację klimatyczną i pokazała, że cenne inicjatywy mogą być realizowanie w każdym sektorze, od edukacji, przez turystykę po modę.
Popołudniowa część konferencji rozpoczęła się od prezentacji Dawida Brożka, eksperta ds. wdrażania systemów zarządzania energią, który przybliżył uczestnikom temat certyfikowanych systemów jako narzędzi wspierających realizację lokalnych celów klimatycznych. Przybliżył on kwestie wprowadzania normy ISO 50001 w polskich gminach takich jak Besko, czy Raciechowice. Norma ISO 50001 została opracowana w 2011 roku na podstawie Normy Europejskiej EN 16001:2009, Systemy zarządzania energią – Wymagania i wytyczne stosowania (w Polsce przyjętej jako PN-EN 16001:2009) i funkcjonuje w Polsce jako PN-EN ISO 50001:2012 Systemy zarządzania energią - Wymagania i zalecenia użytkowania. W Polsce takie zintegrowane podejście do zarządzania energią jako pierwsze wprowadziło miasto Dzierżoniów (woj. dolnośląskie) osiągając dodatkowe korzyści w obszarze redukcji kosztów energii, optymalizacji procesów oraz podniesienia bezpieczeństwa energetycznego miasta.
Tuż po nim odbyła się dyskusja panelowa, moderowana przez Ewę Iwaszuk, z udziałem ekspertów i praktyków: Małgorzaty Maliny (Urząd Miasta Krakowa), Anny Szewczyk (Urząd Miasta i Gminy Niepołomice) oraz Raluci Manolache (Energy Cities Romania). Panelistki rozmawiały o wyzwaniach związanych z wdrażaniem strategii klimatycznych, dostępności środków finansowych, znaczeniu partycypacji oraz roli liderów lokalnych w skutecznym zarządzaniu procesem zmian. W trakcie dyskusji panelistki miały okazję podzielić się swoim szerokim doświadczeniem, realizowanymi projektami, a nawet radami dla osób chcących wdrażać inicjatywy na rzecz klimatu w swoich środowiskach. Panelistki w swoich wypowiedziach zaznaczyły, że kluczem jest słuchanie siebie nawzajem, a każdy mały krok na rzecz klimatu ma znaczenie.
Na zakończenie konferencji uczestnicy wzięli udział w warsztacie poświęconym podręcznikowi opracowanemu w ramach projektu Ready4NetZero. Sesja miała na celu zaprezentowanie struktury i zawartości dokumentu i zachęcenie do zagłębienia się w treść podręcznika.
Serdecznie dziękujemy wszystkim prelegentom i uczestnikom za obecność, zaangażowanie oraz aktywny udział w dyskusjach. Wierzymy, że konferencja była nie tylko źródłem inspiracji, ale również impulsem do dalszego działania – od planowania do wdrażania konkretnych rozwiązań na rzecz klimatycznej przyszłości naszych miast. Na stronie internetowej PNEC zamieszamy prezentacje przedstawione w czasie konferencji. Aby je pobrać, należy wpisać hasło, które otrzymali Państwo w mailu wysłanym po wydarzeniu. Tych z Państwa, którzy w wydarzeniu nie uczestniczyli, a są zainteresowani zapoznaniem się z prezentacjami, prosimy o kontakt z naszym biurem:
Wydarzenie zostało zorganizowane w ramach projektu OwnYourSECAP (Wsparcie władz regionalnych i lokalnych w opracowaniu i wdrażaniu Planu SECAP), finansowanego w ramach programu LIFE+ i umowy grantu nr 101077109, Ready4NetZero, które jest częścią Europejskiej Inicjatywy Klimatycznej (EUKI) niemieckiego Federalnego Ministerstwa Gospodarki i Działań Klimatycznych (BMWK) oraz działania publicznego pt. Przeprowadzenie działań szkoleniowo-doradczych oraz analitycznych w obszarze budowania zdolności administracyjnych w zakresie zielonej i energetycznej transformacji na rzecz administracji lokalnej” w ramach Inwestycji G1.1.4 – Wsparcie dla instytucji wdrażających reformy i inwestycje w ramach REPowerEU w ramach planu rozwojowego, o którym mowa w Rozdziale 2aa ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2024 r. poz. 324, z późn. zm.) i przewidzianego w tej Inwestycji wskaźnika G8G.
